تأمین مالی از طریق رهن کالا چیست؟

تأمین مالی از طریق رهن کالا چیست؟


در شیوه مرسوم این نوع تأمین مالی، بانک تسهیلات دهنده در راستای تأمین مالی (فاینانس) یا تأمین مالی مجدد (ریفاینانس) خرید کالا، به متقاضی تسهیلات می دهد. کالای خریداری شده از این محل، به عنوان وثاق بانک و منبع بازپرداخت تسهیلات به حساب می آید.
به طور معمول، تسهیلات گیرنده از محل تسهیلات اعطایی بانک، کالا را خریداری می کند. از طرف دیگر گاه تسهیلات گیرنده، کالایی را که قبلاً خریداری کرده، به عنوان وثیقه در ترهین بانک قرار می دهد تا امکان تأمین مالی جدید از سوی بانک میسر گردد (این شیوه، برای تأمین مالی مجدد کالایی که خرید آن قبلاً توسط بانک دیگری تأمین مالی شده است نیز به کار می رود).
تسهیلات گیرنده با واگذاری عواید فروش کالا به نفع بانک، تسهیلات را تسویه می کند: به این نحو که خریداران، بهای کالای رهنی را نه به تسهیلات گیرنده، بلکه مستقیماً به بانک می پردازند و از این طریق باز پرداخت تسهیلات محقق می شود.
کالا به طور معمول در انبار، سیلو، محوطه و مخازن نگهداری می شود. از آنجایی که کالای خریداری شده به عنوان وثاق محسوب و به رهن بانک در می آید، بانک نسبت به کنترل و نظارت روی کالا تأکید دارد. بانک همچنین ممکن است به دنبال برخورداری از حق رهن کامل کالا باشد.
بانک ممکن است بسته به میزان ریسک پذیری خود، به عنوان مثال، موارد ذیل را برای تسهیلات گیرنده الزام نماید:
•    واگذاری کنترل کالا به نفع بانک
•    ترخیص کالا از انبار، سیلو، محوطه یا مخزن با اجازه قبلی بانک
•    ایجاد حق رهن کامل به نفع بانک
•    بازرسی منظم کالا


ب) نقش شرکت بازرسی
به سبب کمبود یا فقدان دانش تجربی و عدم توانایی بانک، شرکت های بازرسی نقش کلیدی در نظارت و کنترل نقل و انتقال کالا ایفا می کنند. به طور معمول بانک، شرکت بازرسی و تسهیلات گیرنده، قرارداد مدیریت وثیقه (CMA) یا قرارداد نظارت بر انبار کالا (SMA) را منعقد می کنند.
در قرارداد مدیریت وثیقه، شرکت بازرسی کنترل کامل کالا را به دست می گیرد، در حالی که قرارداد نظارت بر انبار کالا، شرکت بازرسی صرفاً کالا را به طور پیوسته و منظم بازرسی می کند (در فواصل بازرسی ها، نظارتی روی کالا اعمال نمی شود).


مشخصه های اصلی این ترتیبات به شرح ذیل می باشند:


قرارداد مدیریت وثیقه (CMA)
•    شرکت بازرسی، مالکیت فیزیکی کالا را در اختیار می گیرد و آنها را در انبارها، سیلوها، محوطه ها یا مخازنی که بدین منظور اجاره کرده است، نگهداری می کند؛
•    شرکت بازرسی به مجرد دریافت کالا، نسبت به ارزیابی کمّی و کیفی آن اقدام و قبض انباری به نفع بانک صادر می کند؛
•    شرکت بازرسی کنترل کامل کالا را در اختیار دارد و آن را صرفاً و اختصاصاً به دستور بانک ترخیص می کند؛ 
•    به منظور تثبیت جایگاه بانک به عنوان مرتهن مقدم نسبت به کالا، قرارداد مدیریت وثیقه، اغلب با دیگر قراردادهای توثیق یا رهنی تلفیق می شود.


قرارداد نظارت بر انبار کالا(SMA) 
•    شرکت بازرسی، مالکیت فیزیکی کالا را در اختیار نمی گیرد؛
•    کالا تحت کنترل متصدی انبار، سیلو، محوطه یا مخزن قرار می گیرد. در این روش، ممکن است علاوه بر متصدی انبار، کالا تحت کنترل تسهیلات گیرنده نیز قرار گیرد؛
•    متصدی انبار، قبض انبار را به نفع بانک صادر می کند؛
•    شرکت بازرسی، نسبت به انجام بازرسی های منظم اقدام می کند، و اطلاعات موجود در قبض انبار کالا را (بازرسی اسنادی)، از طریق ارزیابی و بررسی، با کالای موجود در انبار، سیلو، محوطه یا مخزن (بازرسی فیزیکی) مقایسه می کند.


پ) تأمین مالی از طریق رهن کالا بدون مشارکت شرکت بازرسی
بانک ها، با اطمینان کامل به قبض انبار صادره توسط متصدی انبار، سیلو، محوطه یا مخزن، نیز مبادرت به اعطای تسهیلات می نمایند. در چنین حالتی، قیض انبار و کالای به رهن گذارده شده، از سوی شرکت بازرسی بررسی نمی شود.
بررسی و گزارش، منحصر به زمانی است که بانک، شرکت بازرسی را در فرآیند تأمین مالی شرکت دهد.

 

منبع: کتاب تامین مالی از طریق رهن کالا/گزارشی از کمیته حقوقی کمیسیون بانکی اتاق بازرگانی بین المللی 

 

نوین تجارت محترم  ویدئوهای بیشتر ببینید.      

دیدگاه ها

سوالات و نظرات خود را با ما به اشتراک بگزارید.